پنج هواپیمای انقلابی که هیچ‌گاه به تولید نرسیدند

دنیای هواپیماهای نظامی، جهان پیچیده‌ای است. این ماشین‌ها برای انجام مأموریت‌های خاصی ساخته می‌شوند اما گاهی تا زمان تکمیل فرآیند توسعه، آن مأموریت دیگر وجود ندارد یا روش طراحی آن‌ها برای مقابله با تهدیدات منسوخ شده است. حتی پروژه‌های هواپیماهای مسافربری تجاری نیز با خطر فروپاشی پیش از ورود به خدمت روبرو هستند. در ادامه به بررسی هواپیماهایی می‌پردازیم که پروازهای موفقی داشتند اما هرگز به تولید انبوه نرسیدند.

در طول جنگ جهانی دوم، کانادا با تبدیل هشت کارخانه کوچک خود به یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های هوافضای جهان، بیش از ۱۶ هزار فروند هواپیما تولید کرد و به چهارمین قدرت بزرگ این صنعت تبدیل شد. پس از جنگ، شرکت آورو کانادا اولین جنگنده جت این کشور یعنی CF-100 کانوک را طراحی کرد که ۶۹۲ فروند از آن ساخته شد. این شرکت همچنین کار روی یک جت مسافربری میان برد به نام C102 را آغاز کرد که به دلیل کارشکنی بریتانیا در صادرات موتورهای رولزرویس با شکست مواجه شد. پس‌ازآن، آورو کانادا تمام توان خود را روی جنگنده ره‌گیر CF-105 آرو متمرکز کرد. این هواپیما که در سال ۱۹۵۷ رونمایی شد، رکوردها و اولین‌های بسیاری را به نام خود ثبت کرد. اولین پرواز آن در مارس ۱۹۵۸ انجام شد، اما در سال ۱۹۵۹ دولت کانادا در تصمیمی جنجالی پروژه را لغو کرد. این اقدام منجر به نابودی تمام ابزارآلات تولید و مهاجرت نخبگان هوانوردی کانادا به آمریکا و بریتانیا شد؛ واقعه‌ای که هنوز هم در کانادا ترکیبی از غرور و اندوه ملی را تداعی می‌کند.

بمب‌افکن B-52 آخرین نسل از بمب‌افکن‌های کلاسیک بود که برای نفوذ به حریم هوایی دشمن از طریق تعداد انبوه طراحی شده بود. پس‌ازآن، نیروی هوایی آمریکا به دنبال بمب‌افکنی بود که بتواند از چنگ جنگنده‌های ره‌گیر بگریزد و درنتیجه مدل B-58 هاسلر را ساخت که با سرعت ۲,۴۵۰ کیلومتر بر ساعت در ارتفاع ۱۵ هزار متری پرواز می‌کرد. سپس ارتش آمریکا این مفهوم را به سطحی جدید برد و هیولای باشکوهی به نام XB-70 والکری را خلق کرد. والکری قرار بود در ارتفاع ۲۳ هزار متری با سرعت خیره‌کننده ۳,۸۰۰ کیلومتر بر ساعت پرواز کند تا از دسترس هر جنگنده‌ای خارج باشد اما درست هم‌زمان با توسعه این هواپیما، شوروی موشک‌های زمین‌به‌هوای جدیدی را معرفی کرد که پرواز در ارتفاع بالا را عملاً منسوخ کرد. درنتیجه، تنها دو پروتوتایپ از والکری ساخته شد که یکی در سال ۱۹۶۶ در اثر تصادف هوایی با یک فروند F-104 نابود شد و دیگری هم‌اکنون در موزه ملی نیروی هوایی آمریکا نگهداری می‌شود.

نورثروپ YF-23 یکی از دو رقیب اصلی در پروژه‌ای بود که درنهایت منجر به تولید F-22 رپتور شد و هنوز هم بسیاری معتقدند که حق نورثروپ در این رقابت ضایع شده است. YF-23 در جنبه‌های فنی مهمی از رقیب خود برتر بود؛ این هواپیما پنهان‌کارتر و سریع‌تر بود و برد عملیاتی بیشتری داشت و حتی می‌توانست در سرعت‌های بالاتر به حالت سوپرکروز برسد. اگرچه هر دو هواپیما از نظر نسبت رانش به وزن و ظرفیت حمل تسلیحات برابر بودند اما F-22 به دلیل بلوغ بیشتر در طراحی و انجام حرکات آکروباتیک خیره‌کننده در نمایش‌های هوایی، توانست نظر حرفه‌ای‌ها را جلب کند. همچنین در آن زمان، شرکت لاکهید در وضعیت مالی بهتری قرار داشت درحالی‌که نورثروپ درگیر رسوایی‌های مالی و اتهامات کلاه‌برداری بود. درنهایت همین عوامل باعث شد تا طرح برتر YF-23 به نفع F-22 کنار گذاشته شود.

مارتین XB-51 یکی از نامتعارف‌ترین و پیشرفته‌ترین هواپیماهای تهاجمی جت در اوایل دوران جنگ سرد بود. این پرنده که توسط شرکت گِلن آل مارتین ساخته شد، در سال ۱۹۴۹ به پرواز درآمد اما در سال ۱۹۵۲ پروژه آن لغو شد. این هواپیما با سرعت ۱۰۴۰ کیلومتر بر ساعت، بال‌هایی با زاویه حمله متغیر داشت که تیک‌آف از باندهای کوتاه را ممکن می‌کرد. تنها دو فروند از این هواپیمای سه‌موتوره ساخته شد که هر دو دچار سانحه شدند. XB-51 رقابت را به طرح بریتانیایی «انگلیش الکتریک کانبرا» باخت که برد و مداومت پروازی بیشتری داشت. بااین‌حال، شرکت مارتین بعداً مجوز تولید همان هواپیمای رقیب را تحت عنوان B-57 دریافت کرد. جالب است بدانید سه فروند از نسخه‌های اصلاح‌شده این هواپیما همچنان در سال ۲۰۲۶ توسط ناسا برای مأموریت‌های ارتفاع بالا، ازجمله فیلم‌برداری از پرتاب آرتمیس ۲، استفاده می‌شوند.

داستان DC-1 نشان می‌دهد که گاهی یک هواپیما به‌قدری عالی عمل می‌کند که جای خود را به نسخه‌های تکامل‌یافته‌تر می‌دهد. داگلاس این مدل تمام فلزی را در سال ۱۹۳۳ برای رقابت با بوئینگ ۲۴۷ طراحی کرد. این هواپیما ظرفیت ۱۲ مسافر (بعداً ۱۴ نفر) را داشت. در ابتدا دونالد داگلاس در مورد سودآوری این پروژه شک داشت زیرا معتقد بود بازاری برای فروش ۱۰۰ فروند از آن وجود ندارد اما DC-1 بلافاصله برتری خود را بر تمام رقبا ثابت کرد. عملکرد آن به‌قدری خوب بود که شرکت TWA خواهان نسخه‌های بیشتری شد اما درخواست کرد که ابعاد آن بزرگ‌تر شود. درنتیجه، تنها یک دستگاه از DC-1 ساخته شد و تغییرات بعدی منجر به ساخت DC-2 شد که در ۱۹۲ فروند به تولید رسید. موفقیت این مدل راه را برای خلق اسطوره تاریخ هوانوردی یعنی DC-3 هموار کرد که با تولید بیش از ۱۰ هزار فروند، صنعت هوانوردی تجاری و نظامی جهان را پس از جنگ جهانی دوم متحول کرد.

منبع: SimpleFlying