داستان اولین خودروی چری، از کپی سئات تا ویانا در ایران

چری یکی از بزرگ‌ترین و مشهورترین خودروسازان چینی محسوب می‌شود. این شرکت که سال‌ها است از با طیف گسترده‌ای از محصولات خود در بازار کشورمان حضور پررنگی دارد، با چندین و چند برند مختلف، علاوه بر چین، در بازارهای سراسر جهان از شرق آسیا گرفته تا اروپا و آمریکای جنوبی محصولات خود را عرضه می‌کند و به بزرگ‌ترین صادرکنندهٔ خودروی چین تبدیل شده است؛ اما شاید جالب باشد بدانید شرکتی که امروز به چنین جایگاهی رسیده است، کار خود را از کجا و چگونه آغاز کرد. ازاین‌رو، قصد داریم در ادامه به تاریخچهٔ اولین خودروی چری بپردازیم تا ببینیم یک خودروساز کوچک و نوپا چگونه در کمتر از سی سال به چنین جایگاهی رسیده است.

شرکت چری در سال ۱۹۹۷ توسط مقامات دولتی شهر ووهو در استان آنهویی چین تأسیس شد. برنامهٔ اولیه ایجاد خط تولید یک پیشرانه و تولید قطعات خودرو بود و بدین منظور، دولت استان آنهویی میلیون‌ها یوآن در چری سرمایه‌گذاری کرد. مقامات شهر ووهو همچنین مهندس «یین تونگ‌یائو» که پیش‌تر برای سرمایه‌گذاری مشترک فولکس‌واگن-فاو در چین کار می‌کرد را به‌عنوان مدیر فنی شرکت منصوب کردند. اولین خودروی چری، فالوین یا A11 نام داشت که بدون اجازهٔ دولت چین ساخته شد اما گام نخست در مسیر موفقیت چری بود و به تحول بازار خودروی چین و کاهش وابستگی به سرمایه‌گذاری‌های خارجی کمک کرد.

فالوین از طریق کپی‌برداری بدون مجوز از نسل اول سئات تولدو ساخته شد یعنی خودرویی که روی پلت‌فرم A2 گروه فولکس‌واگن ساخته و بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۹ تولید می‌شد. در آن دوران، دولت چین با مقررات بسیار سخت‌گیرانه‌ای مانع از ورود خودروسازان جدید به صنعت خودروسازی این کشور می‌شد و به همین دلیل، خرید نقشه‌های تولدو به‌صورت مخفیانه انجام شد. تمام این مذاکرات توسط تونگ‌یائو انجام شد. وی همچنین به‌صورت پنهانی، خط تولید پیشرانهٔ قدیمی ۱٫۶ لیتری فورد در انگلستان را هم خریداری و به شهر ووهو منتقل کرد که امروز به مقر چری تبدیل شده است.

تولید فالوین در اواخر سال ۱۹۹۹ آغاز شد اما به دلیل منع قانونی، تا دو سال امکان عرضهٔ آن در خارج از استان آنهویی وجود نداشت زیرا طی این مدت چری به‌طور رسمی تحت عنوان سازنده قطعات خودرو فعالیت می‌کرد. در سال ۲۰۰۱ اما این شرکت سرانجام موفق به دریافت مجوز دولتی برای عرضهٔ خودرو در سراسر چین شد. پیشرانهٔ ۱٫۶ لیتری فورد زیر کاپوت فالوین ۸۸ اسب بخار قدرت تولید می‌کرد و به یک گیربکس پنج سرعته دستی متصل شده بود اما طی سال‌های بعد، این خودرو به پیشرانه‌های مدرن‌تری مجهز شد که توسط خود چری توسعه پیدا کرده بودند. فالوین که تا سال ۲۰۰۶ تولید شد، حدود ۳۰ هزار دستگاه فروخت و چری را در مسیر رسیدن به جایگاه کنونی قرار داد.

هرچند تولید فالوین در سال ۲۰۰۶ خاتمه پیدا کرد اما داستان این خودرو به پایان نرسید زیرا در سال ۲۰۰۳، مدلی بنام کوین معرفی شد که درواقع بازطراحی یا فیس‌لیفتی کلی از فالوین بود. کوین که با نام‌های A15 و آمولت هم شناخته می‌شد، به‌عنوان جایگزین فالوین راهی بازار شد و به بیش از ۳۰ کشور در جنوب شرقی آسیا، آمریکای لاتین و اروپای شرقی صادر شد. کوین همچنین به کشورمان هم راه پیدا کرد و پس از ام‌وی‌ام ۱۱۰، یکی از اولین خودروهای چینی بود که در ایران عرضه شد اما برخلاف دیگر محصولات چری که همگی از طریق شرکت مدیران خودرو در کشورمان عرضه شدند، ویانا توسط شرکتی بنام سناباد خودرو به ایران آمد.

این شرکت که در سال ۱۳۸۱ در مشهد تأسیس شد، در سال ۱۳۸۸ با همکاری ایران‌خودرو تولید A15 را آغاز کرد. این خودرو با نام ویانا و قیمتی در حدود ۱۲ میلیون تومان در کشورمان عرضه شد و قصد داشت به رقیبی برای پژو ۴۰۵ تبدیل شود اما به دلیل کیفیت ساخت پایین و همین‌طور عدم امکان تجهیز به ایربگ سرنشین جلو، پس از مدت کوتاهی در سال ۱۳۹۰ تولید آن خاتمه یافت. چری کوین فقط با یک پیشرانهٔ ۱٫۵ لیتری چهار سیلندر تولید شد که ۱۱۰ اسب بخار قدرت و ۱۴۰ نیوتن متر گشتاور تولید می‌کرد. این همان پیشرانه‌ای است که در ام‌وی‌ام ۳۱۵ هم ارائه می‌شد.

هرچند ویانا در ایران ناکام بود اما داستان کوین در چین تا سال‌ها ادامه داشت. در سال ۲۰۰۹، چری تصمیم گرفت نام کوین را به یک خانواده برای عرضهٔ مدل‌هایی تبدیل کند که به پایان عمر خود رسیده بودند اما هنوز فروش خوبی داشتند. این خانواده شامل کوین ۱ (همان چری QQ6 یا نسخهٔ صندوقدار ام‌وی‌ام ۱۱۰)، کوین ۲ (همان کوین یا ویانا) و کوین ۳ (همان چری A5 یا ام‌وی‌ام ۵۳۰) می‌شد که همگی فیس‌لیفت‌هایی را تجربه کردند و از طریق سری جدید کوین عرضه شدند. درنتیجه، فیس‌لیفت کوین یا A15 قدیمی هم با تغییراتی در طراحی چراغ‌ها و سپرها و نام کوین ۲ از سال ۲۰۱۰ راهی بازار شد.

مدت کوتاهی بعد، چری فیس‌لیفت بزرگ‌تری را برای این خودرو تدارک دید که تغییرات قابل‌توجهی را در چراغ‌های جلو عقب، جلوپنجره و سپرها به همراه داشت و چهرهٔ این محصول قدیمی که پیشینهٔ آن به سئات تولدوی دههٔ ۹۰ بازمی‌گشت را به محصولات جدیدتر چری نزدیک کرد. در این فیس‌لیفت، داخل خودرو هم کاملاً بازطراحی و مدرن‌تر شد. درنهایت، تولید کوین ۲ در سال ۲۰۱۶ خاتمه پیدا کرد تا پروندهٔ داستان اولین خودروی چری به‌طور کامل بسته شود.

جالب اینکه اولین خودروی ملی ایران‌خودرو یعنی سمند نیز تقریباً هم‌زمان با چری فالوین توسعه پیدا کرد و حتی شاید از برخی جهات بهتر از اولین خودروی چری بود اما جایگاه امروزی این دو شرکت کیلومترها باهم فاصله دارد.